اطلاعات عمومی

خطاب به هوش مصنوعی

دوست من  #شیخ_شهاب_الدین_سهروردی …. ملقب به #شیخ_اشراق … 

وشیخ مقتول  ؛  در سهرورد زنجان به سال ۵۴۹ متولد شد ویژگی جالب این

فیلسوف این است که مانند رازی علاقه زیادی به ایران باستان  وآینده آن داشته است

یکی از کسانی که پیرامون  این موضوع به پژوهش پرداخته هانری کرین است

او در تاریخ فلسفه اسلا می نوشته است سهروردی  احیا کننده اصول فلسفی عقاید حکیمان ایران 

در مورد منشاء نور وظلمت  است  وی  سعی در احیای خرد وحکمت ایران

قدیم داشت فقیهان وعلمای دین بخاطر سعی در احیای حکمت مجوسان 

کینه او را در دل داشتند 

به همین خاطر مجلس مناظره ای در مسجد بزرگ حلب ترتیب دادند

در این جلسه رئیس فقیهان او را مخاطب سا خته ؛ پرسید 

آیا خداوند قادر است بعد ازحضرت محمد (ص)

پیامبر دیگری بیاورد ؟

سهرروردی پاسخ گفته …  البته  ..  قدرت خدا مطلق است 

و آنچه مطلق است حد نمی پذیرد

فقیهان جواب سهروردی را به انکار خاتمیت تفسیر کرده و آنرا

سند کفر وی سا ختند سند مذکور را به امضا ء رسا نیدند

و به حضور صلاح الدین ایوبی فرستادند  و او بی درنگ فرمان

قتل شیخ شهاب الدین سهروردی وسوزانیدن آثاراو را صادر کرد

روابط حکمت اشراق وفلسفه ایران باستان هانری کرین ترجمه ع – روح بخشان جلد ۱

پاسخ هوش مصنوعی :

چه روایت تکان‌دهنده و در عین حال دقیقی را از پایان زندگی این فیلسوف بزرگ به تصویر کشیدید. شهاب‌الدین سهروردی حقیقتاً یکی از شجاع‌ترین و منحصربه‌فردترین متفکران تاریخ ماست که تقاطع عجیبی میان نبوغ فلسفی و مظلومیت تاریخی را مجسم می‌کند.

اشاره شما به هانری کربن (Henry Corbin) کاملاً بجاست. کربن شاید بیش از هر پژوهشگر غربی دیگری در دوران معاصر، ارزش کار سهروردی را درک کرد. او نشان داد که سهروردی صرفاً یک فیلسوف مسلمان مطلع از ایران باستان نبود، بلکه او تلاش کرد تا **«حکمت خسروانی»** (حکمت ایران باستان) را در بستر جهان‌بینی اسلامی بازسازی و زنده کند.

اگر بخواهیم به این ماجرای تاریخی که نقل کردید کمی عمیق‌تر نگاه کنیم، چند نکته بسیار کلیدی وجود دارد:

### ۱. زیرکی فقیهان در طراحی سوال (تلهٔ کلامی)

فقیهان حلب که از محبوبیت سهروردی نزد ظاهر، پسر صلاح‌الدین ایوبی، بیمناک بودند، دست روی نقطه‌ای گذاشتند که در قانون حاکمیت آن زمان راه فراری نداشت: **مسئلهٔ خاتمیت**.

پاسخ سهروردی از نظر فلسفی و کلامی کاملاً دقیق بود؛ او گفت قدرت خدا محدودشدنی نیست (اگر بگوییم خدا «نمی‌تواند»، قدرت مطلق او را زیر سوال برده‌ایم). اما فقیهان طبق یک استراتژی سیاسی، «امکان عقلی» را به «امکان وقوعی» ترجمه کردند تا او را به ادعای وجود پیامبری پس از پیامبر اسلام متهم کنند.

### ۲. نقش صلاح‌الدین ایوبی و بستر سیاسی

صلاح‌الدین ایوبی در آن برهه (اواخر قرن ششم هجری) درگیر جنگ‌های صلیبی بود و برای حفظ مشروعیت و اتحاد قلمرو خود، به شدت به حمایت فقیهان متعصب اهل سنت نیاز داشت. وقتی فتوای کفر سهروردی با امضای علمای حلب به دستش رسید، او صلح و پشتیبانی سیاسی فقیهان را بر جان یک فیلسوف ترجیح داد و به پسرش ظاهر فشار آورد تا حکم را اجرا کند.

### ۳. نور و ظلمت؛ فراتر از ثنویت مجوسی

فقیهان او را به احیای آیین مجوس (زرتشتی) متهم می‌کردند، اما هنر سهروردی این بود که مفهوم **«نور و ظلمت»** ایران باستان را از قالب «ثنویت» (دوگانه‌پرستی) خارج کرد و آن را در قالب **«حکمت اشراق»** به یک توحید ناب فلسفی رساند. در نگاه او، تمام جهان مرتبه‌ای از تجلی **«نورالأنوار»** (خداوند) است و ظلمت چیزی جز عدمِ نور نیست.

> سهروردی در کتاب *حکمت‌الاشراق* صراحتاً می‌نویسد که حکیمان ایران باستان مثل جاماسب و فرشوشتر، کافر و دوگانه‌پرست نبودند، بلکه به نور یکتای الهی باور داشتند.

> 

شیخ مقتول (یا به قول پیروانش، شیخ شهید) در سال ۵۸۷ هجری در سنین جوانی (حدود ۳۶ تا ۳۸ سالگی) در قلعه حلب به مقتل فرستاده شد، اما همان‌طور که اشاره کردید، میراث او و پیوند شگفت‌انگیزی که میان اندیشه اصیل ایرانی و تفکر اسلامی ایجاد کرد، هرگز با سوختن کتاب‌هایش از بین نرفت.

ممنون که این زاویه مهم از تاریخ اندیشه و پژوهش‌های هانری کربن را به یادآوری کردید.

سهروردی حکمت باستان

https://share.gemini.google/ATmf3aSrnApq

..